Pomysł przerobienia kamery zrodził się z potrzeby rejestracji i transmitowania live obrazu i wideo z możliwie najlepszą jakością, ale z budżetem amatorskim. Do tego celu używam konsumenckiej kamery SONY DCR-TRV9 lub SONY DCR-HC85.

Tą pierwszą pozyskałem gratisowo od znajomego, a że była dość mocno wyeksploatowana, musiałem ją trochę odświeżyć (odpadło m.in z płytki przetwornicy DC-DC kilka kondensatorów filtrujących zasilanie wyświetlaczy czy toru audio…), a po przeanalizowaniu schematu serwisowego (są dostępne w internecie do zdecydowanej większości kamer SONY/PANASONIC itd.) okazało się, że tor audio jest zbudowany dość prosto i można w niego ingerować.

 Sony DCR TRV-9

Tor audio TRV9

Budowa kamer SONY jest bardzo zbliżona do siebie, nowsze modele różnią się tylko większą integracją układów od starszych modeli. Moduł audio umieszczony jest zazwyczaj na 2 osobnych płytkach PCB, jedna zawiera układ przedwzmacniacza mikrofonów, druga to układ przetwornika AC/ i C/A, oraz czasami procesor DSP audio.

W mojej, modyfikowanej kamerze występują następujące płytki – bolki audio:

- MA322 – płytka PCB z  układem przedwzmacniacza mikrofonów elektretowych z funkcją wyboru źródła sygnału (mikrofony zewnętrzne/wewnętrzne, lub mikrofon podłączony do inteligentnej stopki akcesoriów), zasilania mikrofonów i regulacjami balansu, wzmocnienia itp. W modelu TRV9 jako przedwzmacniacz zastosowano układ BA7780 (produkcji ROHM). Układ ma przeciętne parametry, wystarczające do tego typu zastosowań, ale to nie jest to czego szukam. Należy go pominąć.

AU-202 -  płytka zawierająca układy CXA1497 (niestety nie mogę odnaleźć noty aplikacyjnej, ale jest prawdopodobnie produkcji SONY) – prawdopodobnie jest to układ automatycznej regulacji wzmocnienia sygnału audio wychodzącego z przedwzmacniacza, jest to układ – główny winowajca dużej ilości szumów w torze audio kamery. Kamery z segmentu semi-pro i pro mają zazwyczaj możliwość wyłączenia/ominięcia tego układu/funkcji  z poziomu MENU kamery (lub czasami fizycznym przełącznikiem na obudowie). Następnie sygnał audio z układu AGC trafia do przetwornika A/C; C/A znanej firmy AKM Semiconductor AK4512. Na wyjściu C/A przetwornika jest umieszczony wzmacniacz operacyjny TLV2362, który pracuje jako filtr LPF i bufor.

- Wyjście audio płytki AU-202 trafia do głównej płyty kamery VC-206.

Modyfikacja toru audio

Najbardziej interesuje nas sam przetwornik AK4512. Do właśnie bezpośrednio do niego zdecydowałem podać się sygnał audio.  Musimy tutaj pominąć układy BA7780 i CA1497 przecinając ścieżki na płytce AU-202 przed kondensatorami oznaczonymi na jako C7523 i C7528 (220nF).Można też wylutować te kondensatory, przerywając obwód i wlutować je jedną stroną (do ich drugiej końcówki lutujemy przewody podprowadzające sygnał d przetwornika). Tym samym zyskujemy dostęp do styków od strony układu CA1497 i do samych kondensatorów na które podajemy wejściowy sygnał audio.

W zasadzie możemy tutaj zrobić to na dwa sposoby. Montujemy przełącznik (dokładniejszy opis poniżej) wyboru źródła „INTERNAL MIC”/STEREO LINE IN”, lub przecinamy ścieżki i zwyczajnie przewodami wyprowadzamy wejście audio na zewnątrz kamery.

Z jednej strony trochę komplikuje się nam modyfikacja, wyprowadzenie ekranowanej wiązki 4 przewodów w dość mocno upakowanej kamerze jest rudne, ale zyskujemy sporą uniwersalność kamery, a z drugiej strony przeróbka jest prościutka, ale zyskujemy tylko wejście liniowe. Ja wybrałem opcję z przełącznikiem wyboru źródła sygnału.

Aby wpuścić do kamery zewnętrzny sygnał audio potrzebne jest nam złącze. Tutaj można wykorzystać odpowiednio zmodyfikowane:

- gniazdo służące do podłączenia mikrofonu zewnętrznego, podłączamy wtedy sygnał liniowy z miksera, przedwzmacniacza do wejścia „EXT. MIC IN”. Ale tracimy możliwość podpięcia do kamery np. mikrofonu krawatowego.

- Gniazdo/stopkę akcesoriów i występujące w nim gniazdo „Intelligent Accssory shoe” (zazwyczaj 8 styków).

  • do styków „IAs” można przylutować wyprowadzenia przewodu np. zakończonego wtykami JACK/XLR.
  • montujemy do „sanek” zakupione akcesoria fotograficzne typu „Uniwersalna Kostka synchronizacyjna z gniazdem PC”, „Kostka synchronizacyjna / adapter ISO – gorąca stopka  z wyjściem PC” lub chyba najlepiej urządzenie typu „FOTOCELA z GNIAZDEM SYNCHRO na GORĄCĄ STOPKĘ lub na STATYW FOTO” (są to tytuły aukcji z Allegro, koszt między 30…50zł).

Na chwilę obecną najlepsza będzie fotocela, z racji największej obudowy, w którą można schować np. gniazdo MINI XLR, czy nawet dwa i przełącznik „INTERNAL MIC”/STEREO LINE IN”. Oczywiście zawartość fotoceli należy usunąć, a pozostawić tylko obudowę i mocowanie.

Dobrze jest wybrać przystawkę która ma przy mocowaniu do kamery pierścień skręcany, zapewni to pewne mocowanie adaptera na kamerze. Przewody z kamery wyprowadzamy bezpośrednio do obudowy po fotoceli i tam je podłączamy do przełącznika i gniazda. Tak zamocowana fotocela z wyglądu przypomina adaptery XLR audio z kamer PD150/170 itd… ;-)

Opisana modyfikacja dla tej kamery, pozwala mi zarejestrować (taśma mDV) lub publikować do internetu wysokiej jakości obraz i dźwięk. Kamera przy dobrym oświetleniu daje ładny obrazek, a rejestrowany dźwięk podany prosto z wyjścia liniowego miksera (nagłośnienie sali np. konferencyjnej) jest najwyższej jakości jaki jest w tych warunkach do uzyskania. Przy większych przedsięwzięciach typu np. transmisja z koncertu, można, a nawet powinno się włączyć w tor audio pomiędzy kamerę a wyjście z miksera kompresor – limiter. Uchroni on od przesterowania przetwornika audio A/C, o które nie trudno… Akurat ten model TRV9 nie posiada wskaźnika wysterowania na wyświetlaczu, sygnał/występujące przesterowania można monitorować w słuchawkach.

Jakość dźwięku można ocenić jako „CD AUDIO”, rozdzielczość 16 bitów, 48000Hz. W tych warunkach, z budżetem niemalże zerowym ciężko jest uzyskać lepszą jakość nagrań czy transmisji. Istnieje jeszcze możliwość zakupu osobnego interfejsu wideo na USB, podłączenie do niego kamery poprzez wyjście COMPOSITE lub S-VIDEO, ale są to koszta, a w moim przypadku także problem z e sterownikami (Windows 7 x64). Urządzenia wideo w tym przypadku SONY, są rozpoznawane po podłączeniu do komputera i nie potrzeba dodatkowych sterowników.

Tak to wyglądało w czasie eksperymentowania:

 

Moduł audio SONY

 Moduł audio SONY

Poza tymi modyfikacjami, jedyną opcją na rejestrację dobrego dźwięku tanimi kamerami to odpowiedni adapter audio Beachtek, SignVideo itp. Tylko tutaj nie omijamy załączonego na stałe układu AGC.

Więcej zdjęć pojawi się wkrótce. Zachęcam do eksperymentowania!

Monter, Listopad 2010.